ΜΕΛΕΤΗ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ · ΕΝΟΤΗΤΑ 10
Έξι σχέσεις της Δικαιοσύνης
σε πλήρη ανάπτυξη
Ο πίνακας περνά από την κατάσταση «πλαίσιο προς ανάλυση» σε έξι συγκεκριμένα κελιά. Σε όλα κρατάμε τη μορφή: Δικαιοσύνη χωρίς Β.
1. Δικαιοσύνη χωρίς Αφθονία
Ορισμός → αρχή → δράση → αποτέλεσμα
Ορισμός: η Δικαιοσύνη αποδίδει το δίκαιο διανεμητικά, διορθωτικά ή με αμοιβαιότητα. Η Αφθονία συνδέεται με επάρκεια αγαθών και ευκαιριών προς όλους.
Αρχή: η απόδοση πρέπει να εξετάζει το διαθέσιμο αγαθό, την ανάγκη και την πρόσβαση των δικαιούχων.
Δράση: ένας φορέας αποδίδει ένα περιορισμένο αγαθό σε έναν δικαιούχο και αποκλείει άλλον χωρίς αιτιολόγηση.
Αποτέλεσμα: η έλλειψη πόρων μπορεί να δυσκολεύει τη διανεμητική Δικαιοσύνη, αλλά δεν αποδεικνύει μόνη της αδικία. Χρειάζεται έλεγχος αν η κατανομή ήταν αιτιολογημένη και αν υπήρχε δυνατότητα επανόρθωσης.
2. Δικαιοσύνη χωρίς Αισθητική
Ορισμός → αρχή → δράση → αποτέλεσμα
Ορισμός: η Αισθητική αφορά την ευαισθησία που καλύπτεται μέσω των αισθήσεων. Η Δικαιοσύνη αφορά την απόδοση του δικαίου.
Αρχή: η δίκαιη κρίση χρειάζεται σαφή κριτήρια και σεβασμό της ανθρώπινης κατάστασης· η ευχάριστη μορφή δεν είναι το ίδιο με δίκαιη απόδοση.
Δράση: δύο αποφάσεις αποδίδουν το ίδιο δικαίωμα, αλλά η μία διατυπώνεται ψυχρά και η άλλη με ευαισθησία.
Αποτέλεσμα: η έλλειψη αισθητικής μπορεί να υποβαθμίσει την ανθρώπινη έκφραση της απόφασης, χωρίς να καταργεί αυτομάτως τη δίκαιη απόδοση. Η σχέση φαίνεται υποστηρικτική και όχι αναγκαστικά ταυτοτική.
3. Δικαιοσύνη χωρίς Αρμονία
Ορισμός → αρχή → δράση → αποτέλεσμα
Ορισμός: η Αρμονία συνδέει διαφορετικά ή αντίθετα στοιχεία σε σύνολο με αναλογία και συναρμογή.
Αρχή: η δίκαιη απόδοση πρέπει να συνδέει τα δικαιώματα και τις ευθύνες χωρίς να καταστρέφει την αναλογία της σχέσης.
Δράση: ένας κανόνας διορθώνει μια βλάβη αλλά επιβάλλει δυσανάλογη επιβάρυνση σε τρίτο πρόσωπο.
Αποτέλεσμα: μπορεί να υπάρχει διορθωτική πρόθεση αλλά να διαταράσσεται η αναλογία. Η Δικαιοσύνη χρειάζεται έλεγχο της αναλογικότητας· η Αρμονία λειτουργεί ως κρίσιμο κριτήριο, χωρίς να έχουμε ακόμη αποδείξει ότι είναι αναγκαία σε κάθε μορφή απόδοσης.
4. Δικαιοσύνη χωρίς Ανδρεία
Ορισμός → αρχή → δράση → αποτέλεσμα
Ορισμός: η Ανδρεία συνδέεται με σταθερότητα απέναντι στον φόβο και διαφύλαξη ορθών λογισμών σε κινδύνους.
Αρχή: η δίκαιη απόφαση πρέπει να εφαρμόζεται ακόμη και όταν υπάρχει πίεση, φόβος ή προσωπικό κόστος.
Δράση: ο υπεύθυνος γνωρίζει ποια είναι η δίκαιη απόδοση αλλά υποχωρεί σε απειλή και δεν την εφαρμόζει.
Αποτέλεσμα: η γνώση του δικαίου υπάρχει, όμως η δράση δεν ολοκληρώνεται. Η Ανδρεία φαίνεται αναγκαία σε συνθήκες κινδύνου, όχι ως λογική προϋπόθεση κάθε απλής πράξης Δικαιοσύνης.
5. Δικαιοσύνη χωρίς Ευδαιμονία
Ορισμός → αρχή → δράση → αποτέλεσμα
Ορισμός: η Ευδαιμονία συνδέει την πορεία και τον προορισμό με τον λόγο της ύπαρξης.
Αρχή: η απόδοση του δικαίου να μην εξετάζεται μόνο ως στιγμιαία διόρθωση, αλλά και ως μέρος μιας συνεπούς ανθρώπινης πορείας.
Δράση: μια απόφαση αποδίδει τυπικά ένα δικαίωμα, αλλά δημιουργεί μακροχρόνια καταστροφή χωρίς να εξετάσει τον σκοπό της αποκατάστασης.
Αποτέλεσμα: μπορεί να υπάρχει στιγμιαία δικαιοσύνη με αμφίβολο τελικό προορισμό. Χρειάζεται να διακριθεί η πληρότητα της πράξης από την ευρύτερη αξιολόγηση της πορείας.
6. Δικαιοσύνη χωρίς Γνώθι σ’ εαυτόν
Ορισμός → αρχή → δράση → αποτέλεσμα
Ορισμός: το Γνώθι σ’ εαυτόν αφορά την αυτογνωσία, την προέλευση, την ένταξη σε σχέδιο και τον προορισμό.
Αρχή: ο φορέας της απόφασης να γνωρίζει τη δική του θέση, τις προκαταλήψεις και την ευθύνη του όταν αποδίδει το δίκαιο.
Δράση: ένας κριτής εφαρμόζει τον ίδιο γραπτό κανόνα, αλλά αγνοεί τη δική του σύγκρουση συμφέροντος.
Αποτέλεσμα: ο κανόνας μπορεί να είναι τυπικά ίδιος, όμως η αυτογνωσία είναι αναγκαία για τον έλεγχο της αμεροληψίας. Η σχέση χρειάζεται διάκριση ανάμεσα σε εξωτερική ισότητα κανόνα και πλήρη δίκαιη λειτουργία.
7. Συμπέρασμα των έξι κελιών
| Τύπος σχέσης | Προσωρινή ένδειξη |
|---|---|
| Άμεση υποστήριξη | Ανδρεία σε συνθήκες κινδύνου, Αρμονία στην αναλογικότητα και Γνώθι σ’ εαυτόν στον έλεγχο προκαταλήψεων. |
| Συμφραζόμενη σχέση | Αφθονία, Αισθητική και Ευδαιμονία επηρεάζουν την πληρότητα ανάλογα με το περιστατικό. |
| Ανοιχτό | Αν οποιαδήποτε σχέση είναι αναγκαία σε κάθε μορφή Δικαιοσύνης ή μόνο σε ειδικές εφαρμογές. |
Τα έξι κελιά συμπληρώθηκαν ως αναλύσεις εργασίας. Δεν μετατρέπονται ακόμη σε απόδειξη ολικής αλληλεξάρτησης.
Πηγή και επόμενο βήμα
Βάση είναι οι 12 ορισμοί του «00. ΕΛΛΑΝΙΟ ΑΞΙΑΚΟ» και η αρχειοθετημένη μεθοδολογία. Επόμενο βήμα είναι η ίδια ανάπτυξη από την πλευρά της Λογικής και μετά η σύγκριση των αποτελεσμάτων.